Trạng Quỳnh và món mầm đá

Ngày xưa, trong phủ chúa, bữa nào cũng bày cả mâm đầy món ngon. Có gà béo, cá tươi, chè ngọt, bánh thơm, mà chúa cứ gắp một miếng lại đặt đũa xuống. Chúa thở dài: “Món gì ta cũng ăn cả rồi, chẳng còn thấy món nào ngon nữa.”

Hôm ấy, Trạng Quỳnh vào chầu, nghe chúa than thì tủm tỉm. Quỳnh thưa: “Bẩm chúa, chúa đã nếm món mầm đá bao giờ chưa ạ?” Chúa ngạc nhiên: “Mầm đá à, ta chưa nghe bao giờ, món ấy có ngon không?” Quỳnh đáp: “Ngon lắm ạ, nhưng phải đợi nấu thật lâu, chúa có chịu khó đợi được không?” Chúa tò mò quá, bảo Quỳnh nấu ngay cho chúa nếm.

Quỳnh sai người ra suối nhặt về một rổ đá cuội tròn trĩnh. Đá được rửa sạch, bỏ vào nồi to, đổ đầy nước rồi đun lửa đều tay. Trước khi đi, Quỳnh dặn chúa: “Món này chín rất chậm, chúa đừng ăn gì khác kẻo mất ngon.” Quỳnh về nhà, lấy một lọ tương nhỏ, ngoài lọ dán tờ giấy đề hai chữ “đại phong”.

Buổi sáng trôi qua, rồi đến trưa, nồi đá vẫn sôi sùng sục. Đến chiều, chúa đói lắm, bụng réo ùng ục, cứ cho người đi hỏi mãi. Quỳnh thưa: “Bẩm chúa, mầm đá chưa nhừ ạ, chúa chờ thêm một lúc nữa.” Chờ mãi đến khi mặt trời xuống núi, chúa đói lả cả người. Lúc ấy, Quỳnh mới dọn lên một bát cơm trắng và cái lọ tương có chữ “đại phong”. Quỳnh thưa: “Trong lúc chờ mầm đá, mời chúa dùng tạm chút cơm với tương này.”

Chúa ăn hết bát này đến bát khác, khen cơm dẻo, tương thơm, ngon chưa từng thấy. Ăn no rồi, chúa mới hỏi: “Món đại phong này là món gì mà ngon đến thế?” Quỳnh thưa: “Đại phong là gió to, gió to thì đổ chùa, đổ chùa thì tượng lo, tượng lo là lọ tương đấy ạ.” Chúa nghe xong, ngẫm một lúc rồi bật cười: “Thế còn món mầm đá của ngươi đâu?” Quỳnh cười đáp: “Bẩm chúa, đá thì nấu đến bao giờ cũng chẳng mềm được ạ.” Quỳnh nói tiếp: “Lúc bụng đói meo thì bát cơm với chút tương cũng thành món ngon nhất trần đời ạ.” Chúa hiểu ra, từ đó không còn chê mâm cơm của mình nữa.